കുടുംബശ്രീ
കുടുംബശ്രീ കേരള സർക്കാരിന്റെ സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിനും ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനത്തിനുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. "കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം" എന്നാണ് കുടുംബശ്രീ എന്ന പേരിന്റെ അർത്ഥം. 1998-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വനിതാ കൂട്ടായ്മകളിൽ ഒന്നായി വളർന്നിട്ടുണ്ട്."സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മയിലൂടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക പുരോഗതി ഉറപ്പാക്കുക" എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ അഭിമാന പദ്ധതിയാണ് കുടുംബശ്രീ. സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വയംപര്യാപ്തതയും നേതൃത്വപാടവവും കൈവരിക്കാൻ കുടുംബശ്രീ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ
- സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ശാക്തീകരണം
- ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനം
- സ്വയംതൊഴിലും സംരംഭകത്വവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ
- സമ്പാദ്യവും വായ്പാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ശക്തിപ്പെടുത്തൽ
- കുടുംബങ്ങളുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും സമഗ്ര വികസനം
സംഘടനാ ഘടന
കുടുംബശ്രീ മൂന്ന് തലങ്ങളിലായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്:
- അയൽക്കൂട്ടം (NHG) – കുടുംബശ്രീയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടകം
- ഏരിയ വികസന സമിതി (ADS) – വാർഡ് തല സമിതി
- കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (CDS) – തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപന തല സമിതി
പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ
- സമ്പാദ്യ-വായ്പാ പദ്ധതികൾ
- ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ
- കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം
- തൊഴിൽ പരിശീലനം
- ആരോഗ്യ, പോഷകാഹാര, സാമൂഹിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ
- സ്ത്രീകളുടെ നേതൃത്വ വികസനം
പൂത്തൃക്ക ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
പൂത്തൃക്ക ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിനും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനുമായി സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. പഞ്ചായത്തിൽ ആകെ 16 വാർഡുകളിലായി 121 അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ (NHG) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളിലൂടെ സ്ത്രീകൾ സമ്പാദ്യം, വായ്പ, സ്വയംതൊഴിൽ, സാമൂഹിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു.
ഓരോ വാർഡിലെയും അയൽക്കൂട്ടങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഏരിയ വികസന സമിതികൾ (ADS) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സമിതികളിൽ ആകെ 176 ADS അംഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ADS-കൾ വാർഡ് തലത്തിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനായി കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (CDS) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. CDS മുഖേന വിവിധ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ, വനിതാ ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സംരംഭകത്വ വികസന പരിപാടികൾ, തൊഴിൽ പരിശീലനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നു.

